गगनको आह्वानपछि देउवा पक्षमा ठूलो हलचल, देउवा पक्षका ३१ नेता सानेपामा

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसमा आसन्न महाधिवेशनलाई लिएर आन्तरिक राजनीतिक समीकरण तीव्र रूपमा फेरबदल हुन थालेको छ। पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षमा रहेका करिब ३१ नेता तथा कार्यकर्ता गगन थापा नेतृत्वको केन्द्रीय कार्यसमितिमा समाहित हुने तयारीमा देखिएका छन्।

देउवा पक्षले उठाउँदै आएका माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता संस्थापन पक्षले जनाएसँगै देउवा पक्षमा रहेका नेताहरू सानेपा पुग्ने क्रम सुरु भएको हो। समानान्तर महाधिवेशनको तयारी गरिरहेका बेला आफ्नै विश्वासपात्र नेताहरूले समेत साथ छाड्ने अवस्था बनेपछि पूर्वसभापति देउवा पक्षमा ठूलो राजनीतिक दबाब सिर्जना भएको छ।

पछिल्लो समय देउवालाई साथ दिँदै आएका केही प्रभावशाली नेताहरू गगन थापा नेतृत्वको धारमा देखिन थालेपछि कांग्रेसभित्रको शक्ति समीकरणमा नयाँ मोड आएको छ। एकपछि अर्को नेता संस्थापनतर्फ जाने तयारीमा रहेपछि अब देउवाले आगामी रणनीति कसरी अघि बढाउँछन् भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ।

चुनावदेखि महाधिवेशनसम्मै देउवालाई धक्का

पार्टीको आन्तरिक विवाद र निर्वाचनका समयमा समेत देउवा पक्षका नेताहरूले साथ छाडेको प्रसंग अहिले फेरि चर्चामा आएको छ। निर्वाचनका बेला टिकट वितरणलाई लिएर असन्तुष्ट बनेका कतिपय नेता अहिले महाधिवेशनको मुखमा पनि देउवाको साथ छाड्ने अवस्थामा पुगेका छन्।

गगन थापाले यसअघि एक कार्यक्रममा देउवामाथि प्रश्न उठाउँदै आफूहरूमाथि लगाइएका आरोपको प्रतिवाद गर्नुभएको थियो। उहाँले टिकटको विषयमा समेत देउवाले गलत धारणा प्रस्तुत गरिरहेको भन्दै, ‘दाइ आज पनि झुट बोल्दै हुनुहुन्छ’ भन्दै आलोचना गर्नुभएको थियो।

थापाले त्यतिबेला आफूहरूलाई चुनावमा टिकट दिने विषयमा कसैले पनि ‘शेरबहादुर दाइलाई टिकट नदिएसम्म म चुनाव लड्दिनँ’ भनेर नबोलेको दाबी गर्दै देउवालाई यस विषयमा विचार गर्न आग्रह गर्नुभएको थियो। अहिले देउवा पक्षकै नेताहरू गगन नेतृत्वको संरचनामा समाहित हुन थालेपछि थापाको त्यही अभिव्यक्ति पुनः चर्चामा आएको छ।

समानान्तर महाधिवेशनको तयारीबीच देउवा पक्षमा विभाजन

कांग्रेसको महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढाउने विषयमा संस्थापन र देउवा पक्षबीच लामो समयदेखि विवाद रहँदै आएको थियो।

संस्थापन पक्षले असोज ३ गतेदेखि वडा अधिवेशन सुरु गरी असोज १६ देखि १९ गतेसम्म केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। त्यसको प्रतिवादमा देउवा पक्षले भने असोज १५ गतेदेखि वडा अधिवेशन सुरु गरी असोज २१ देखि २३ गतेसम्म केन्द्रीय महाधिवेशन गर्ने छुट्टै तालिका अघि सारेको थियो।

यसरी कांग्रेसभित्र समानान्तर महाधिवेशनको तयारी भइरहेका बेला संस्थापन पक्षले देउवा पक्षले यसअघि उठाउँदै आएका माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि समीकरण बदलिन थालेको हो।

कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको आइतबार बसेको बैठकले देउवा पक्षले उठाउँदै आएको ८ बुँदे माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै तत्कालीन पदाधिकारी तथा सदस्यहरूलाई वर्तमान केन्द्रीय कार्यसमितिमा समायोजन हुन आह्वान गरेको थियो।

देउवा पक्षको मुख्य सर्तमै विवाद

यद्यपि, सहमतिको प्रयास भइरहँदा देउवा पक्षले थप सर्त अघि सारेको थियो। उसले १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित सभापतिको नेतृत्वबाट मात्रै आगामी महाधिवेशन गराउनुपर्ने अडान राखेको थियो।

उक्त मागमा सहमति जुट्न नसकेपछि देउवा पक्षभित्रै असन्तुष्टि र विभाजन देखिएको हो। आठबुँदे माग सम्बोधन हुने अवस्था बनेपछि देउवा पक्षमा रहेका कतिपय नेता अब गगन थापा नेतृत्वको केन्द्रीय संरचनामा समाहित हुने तयारीमा पुगेका छन्।

पूर्णबहादुर खड्कासमेत सानेपा जाने

देउवा पक्षमा देखिएको परिवर्तनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा तत्कालीन कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काको भूमिकालाई हेरिएको छ।

एक महिनाअघिसम्म देउवा पक्षको नेतृत्व गरिरहेका खड्का आफैंले अघि सारेको आठबुँदे माग सम्बोधन हुने भएपछि सानेपासँग जोडिने तयारीमा रहेको बताइएको छ।

खड्कासहित देउवा पक्षका करिब ३१ नेता गगन थापा नेतृत्वको केन्द्रीय कार्यसमितिमा समाहित हुने तयारीमा रहेको कांग्रेस वृत्तमा चर्चा छ। यदि यो प्रक्रिया अघि बढेमा देउवा पक्षको सांगठनिक आधारमा ठूलो असर पर्ने देखिन्छ।

अब देउवाको रणनीति के ?

आफ्नै पक्षका नेताहरू क्रमशः अर्को धारमा जान थालेपछि पूर्वसभापति देउवा अब कुन रणनीति अपनाउँछन् भन्ने विषय कांग्रेसभित्र चासोको विषय बनेको छ।

देउवा पक्षले समानान्तर महाधिवेशनको तयारी अघि बढाइसकेको अवस्थामा महत्वपूर्ण नेताहरूले साथ छाडेमा त्यसको प्रभाव वडा तहदेखि केन्द्रीय महाधिवेशनसम्म पर्न सक्ने देखिन्छ।

अर्कोतर्फ, संस्थापन पक्षले देउवा पक्षका माग सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै नेताहरूलाई समायोजनका लागि आह्वान गरेपछि असोज ३ गतेदेखि सुरु हुने महाधिवेशन प्रक्रिया थप निर्णायक बन्ने देखिएको छ।

कांग्रेसभित्र पछिल्लो समय विकसित घटनाक्रमले १४औँ महाधिवेशनपछि बनेको देउवा केन्द्रित शक्ति संरचना कमजोर हुँदै गएको र गगन थापा नेतृत्वको नयाँ समीकरण बलियो बन्दै गएको संकेत गरेको छ। अब देउवा पक्षका बाँकी नेताहरूले कुन बाटो रोज्छन् र स्वयं देउवाले त्यसको सामना कसरी गर्छन् भन्ने विषयले कांग्रेसको आगामी महाधिवेशनको राजनीतिक दिशा तय गर्ने देखिन्छ।