बल्खु–हेटौँडा रुटको समय सीमाले यातायात व्यवसायी प्रभावित, निर्णय सच्याउन माग


काठमाडौँ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौँले बल्खु–दक्षिणकाली हुँदै हेटौँडा चल्ने यात्रुवाहक सार्वजनिक सवारी साधन सञ्चालनका लागि नयाँ समयतालिका लागू गरेपछि यातायात व्यवसायीले उक्त निर्णयप्रति असहमति जनाएका छन्। नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका अध्यक्ष पुण्यप्रसाद सिटौला (सरोज) ले प्रशासनको निर्णयप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदै समयतालिका पुनर्विचार गर्न माग गरेका छन्।

जिल्ला सुरक्षा समिति काठमाडौँको निर्णयअनुसार प्रमुख जिल्ला अधिकारी ईश्वरराज पौडेलले जारी गरेको सूचनामा काठमाडौँबाट बल्खु–दक्षिणकाली हुँदै हेटौँडा जाने यात्रुवाहक सार्वजनिक सवारी साधन बेलुका ८ बजेसम्म फर्पिङस्थित प्रहरी चेकपोस्ट पुगिसक्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

त्यस्तै, बिहान ५ बजेदेखि मात्र बल्खुबाट उक्त रुटमा सवारी सञ्चालन गर्न पाइने व्यवस्था गरिएको छ। प्रशासनले सवारी साधनको यान्त्रिक अवस्था पूर्ण रूपमा जाँच गरेर मात्र सञ्चालन गर्नुपर्ने तथा उक्त सडक खण्डमा पर्ने ट्राफिक प्रहरीसहितका प्रहरी युनिटले अनिवार्य रूपमा कडाइका साथ चेकजाँच गर्ने जनाएको छ।

प्रशासनका अनुसार पछिल्लो समय उक्त सडक खण्डमा सवारी दुर्घटना तथा मानवीय क्षतिको घटना बढ्दै गएको छ। साँघुरो, भिरालो र घुम्ती धेरै भएको सडक, सवारी साधनको कमजोर यान्त्रिक अवस्था, चालकको लापरबाही तथा तीव्र गतिका कारण दुर्घटनाको जोखिम बढेको प्रशासनको निष्कर्ष छ।

त्यसैगरी, एकै दिनमा पटक–पटक ट्रिप गर्नुपर्ने प्रतिस्पर्धाका कारण चालकमा अत्यधिक थकान, तनाव र अनिद्राको समस्या देखिने गरेको प्रशासनले जनाएको छ। रातिको अँध्यारो सडकमा सवारी सञ्चालन, मादक पदार्थ तथा लागुऔषध सेवन गरी सवारी चलाउने गुनासोलाई समेत यात्रु सुरक्षाका लागि चुनौतीका रूपमा लिइएको छ।

यही अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै जिल्ला प्रशासनले सवारी सञ्चालनमा समय सीमा निर्धारण गरेको जनाएको छ।

तर, महासंघका अध्यक्ष सिटौलाले भने पर्याप्त अध्ययन र सरोकारवालासँगको छलफलविना समय सीमा निर्धारण गर्दा समस्या समाधान हुनुको सट्टा थप जटिलता उत्पन्न हुन सक्ने बताएका छन्।

उनका अनुसार सडकको वास्तविक अवस्था, यात्रुको आवश्यकता, सवारी सञ्चालनको व्यावहारिक पक्ष तथा चालकको सुरक्षालाई समग्र रूपमा अध्ययन नगरी समयतालिका लागू गर्दा यात्रु, चालक र यातायात व्यवसायी सबै प्रभावित हुन सक्छन्।

विशेषगरी निर्धारित समयका कारण सवारी साधनले रातिको समयमा सुनसान तथा जोखिमपूर्ण सडकमा यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुन सक्ने उनको चिन्ता छ। यस्तो अवस्थाले यात्रुको सुरक्षामा थप चुनौती निम्त्याउनुका साथै सडक दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढाउन सक्ने उनले बताएका छन्।

अध्यक्ष सिटौलाले यात्रु सुरक्षा आफ्नो प्राथमिकतामा रहेको स्पष्ट पार्दै प्रशासनको निर्णय वैज्ञानिक, व्यावहारिक र वस्तुनिष्ठ अध्ययनका आधारमा हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

उनले जिल्ला प्रशासन, सुरक्षा निकाय, यातायात व्यवसायी, प्राविधिक तथा अन्य सरोकारवालाबीच आवश्यक छलफल र समन्वय गरी नयाँ समयतालिकाको पुनरावलोकन गर्न आग्रह गरेका छन्।

सिटौलाले जनताको आवागमन सहज बनाउने, यात्रुको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने र सार्वजनिक यातायातलाई व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेर निर्णय परिमार्जन गर्न सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

बल्खु–दक्षिणकाली–हेटौँडा सडक खण्ड काठमाडौँलाई मकवानपुर तथा हेटौँडासँग जोड्ने महत्त्वपूर्ण मार्ग हो। यस मार्गमा यात्रुवाहक सवारी सञ्चालनलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउनु आवश्यक भए पनि त्यसका लागि दुर्घटनाका वास्तविक कारण पहिचान, सडक सुधार, नियमित सवारी परीक्षण, चालकको कार्यसमय व्यवस्थापन तथा प्रभावकारी ट्राफिक निगरानीलाई समेत सँगसँगै अघि बढाउनुपर्ने देखिन्छ।

प्रशासनले यात्रु सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै समयतालिका लागू गरेको जनाएको छ भने यातायात महासंघले त्यसलाई व्यावहारिक र वैज्ञानिक बनाउन पुनर्विचारको माग गरेको छ। अब सम्बन्धित निकायले दुवै पक्षका चासो सम्बोधन गर्दै कसरी सुरक्षित र सहज यातायात सञ्चालन गर्ने भन्ने विषयमा निर्णय लिनुपर्ने देखिएको छ।