कुहिरोको घुम्टोमा मानुङकोट, पर्यटकको मन लोभ्याउँदै

दमौली । बिहानको झिसमिसे उज्यालोसँगै मानुङकोटको डाँडाबाट तल हेर्दा दमौली बजार बाक्लो कुहिरोको घुम्टोभित्र हराएको देखिन्छ । कुहिरोमाथि उदाउँदै गरेको घामको सुनौलो किरण, टाढा देखिने हिमशृङ्खला र चिसो हावाको स्पर्शले यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई मन्त्रमुग्ध बनाउँछ ।

तनहुँको व्यास नगरपालिका–५ मा अवस्थित मानुङकोटमा चिसो मौसम सुरु भएसँगै आन्तरिक पर्यटकको चहलपहल बढ्न थालेको छ । बिहानको सूर्योदय, कुहिरोले ढाकिएको दमौली बजार र मौसम खुलेका बेला देखिने हिमाली दृश्य नियाल्न पर्यटक यहाँ पुग्न थालेका हुन् ।

पोखराबाट मानुङकोट पुगेकी गीता पराजुलीले यहाँको बिहानलाई अविस्मरणीय अनुभवका रूपमा लिइन् । एक रात मानुङकोटमै बिताएर बिहान सूर्योदय र कुहिरोको दृश्य नियाल्दा आफू निकै लोभिएको उनले बताइन् । पोखराकै राधिका पराजुली पनि कुहिरोले ढाकिएको दृश्य र त्यसबीचबाट देखिने प्राकृतिक सौन्दर्यले मन्त्रमुग्ध भइन् ।

मानुङकोटको मुख्य आकर्षण बिहान देखिने कुहिरो र सूर्योदय हो । मौसम अनुकूल हुँदा यहाँबाट धौलागिरि, माछापुच्छ्रे, अन्नपूर्ण, मनास्लु र लमजुङ हिमालको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । दमौली बजारनजिकै रहेकाले छोटो घुमघामदेखि रात बिताएर सूर्योदय हेर्न चाहनेका लागि समेत यो आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको छ ।

स्थानीय युवा अनिल अधिकारीका अनुसार पछिल्ला केही दिनयता दैनिक दुईदेखि तीन सयसम्म पर्यटक मानुङकोट पुग्ने गरेका छन् । बिहान सूर्योदय हेर्न, प्राकृतिक दृश्य नियाल्न र तस्बिर खिच्न आउने पर्यटकका कारण यहाँको चहलपहल बढेको उनले बताए ।

पर्यटकको आगमन बढेसँगै मानुङकोट आसपासका होटल तथा खानपान व्यवसायमा पनि गतिविधि बढ्न थालेको स्थानीय व्यवसायी शैलेश सुनामले बताए । पर्यटकको सङ्ख्या बढ्दा स्थानीय व्यवसाय, रोजगारी र आयआर्जनका अवसर विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

कुहिरोसँग जोडिएको धार्मिक किंवदन्ती

मानुङकोटबाट देखिने कुहिरोको दृश्यलाई स्थानीय धार्मिक तथा सांस्कृतिक विश्वाससँग पनि जोड्ने गरिएको छ । दमौली बजारलाई कुहिरोले ढाक्ने घटनासँग महर्षि वेदव्यासका पिता पराशर ऋषि र सत्यवतीसम्बन्धी पौराणिक किंवदन्ती जोडिएको छ ।

किंवदन्तीअनुसार पराशर ऋषिले सत्यवतीसँग एकान्तमा बस्न चाहँदा अरूले थाहा नपाऊन् भनेर कुहिरो उत्पन्न गराएका थिए । यही विश्वासले दमौली र आसपासमा देखिने कुहिरोलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वसमेत दिएको छ ।

सात सय रोपनीमा पर्यटकीय ग्राम बनाउने तयारी

मानुङकोटमा पर्यटकको आकर्षण बढ्दै गएपछि व्यास नगरपालिकाले यस क्षेत्रलाई व्यवस्थित पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने तयारी गरेको छ । नगरपालिकाले करिब सात सय रोपनी क्षेत्रफलमा जग्गा एकीकरण आयोजना सञ्चालन गरी पर्यटकीय ग्राम विकास गर्न लागेको हो ।

व्यास नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुकदेव लम्सालका अनुसार आयोजनाको प्रारम्भिक अध्ययनबाट यो क्षेत्र कार्यान्वयनका लागि उपयुक्त देखिएको छ । आयोजनालाई नगरपालिकाको आफ्नै जग्गा एकीकरण आयोजना कार्यान्वयन इकाइमार्फत अघि बढाउने संस्थागत तयारी भइरहेको उनले बताए ।

आयोजना कार्यान्वयनमा आएपछि सडक, खानेपानी, विद्युत्, पदमार्ग र पार्कलगायतका पूर्वाधार योजनाबद्ध रूपमा विकास गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसबाट मानुङकोटलाई व्यवस्थित पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुग्ने नगरपालिकाको विश्वास छ ।

प्राकृतिक सौन्दर्य जोगाउँदै पर्यटन विकासको चुनौती

पर्यटकको चहलपहल बढ्नु मानुङकोटका स्थानीय बासिन्दा र व्यवसायीका लागि अवसर भए पनि प्राकृतिक वातावरण, स्थानीय संस्कृति र गन्तव्यको मौलिकता जोगाउनु उत्तिकै आवश्यक छ । पूर्वाधार विस्तारसँगै फोहोर व्यवस्थापन, स्वच्छता, सुरक्षित आवागमन र प्राकृतिक दृश्यको संरक्षणमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ ।

मानुङकोटको विशिष्ट पहिचान बिहानको कुहिरो, सूर्योदय र वरपरका हिमाली तथा पहाडी दृश्यमा निहित छ । यी प्राकृतिक विशेषता जोगाउँदै योजनाबद्ध पूर्वाधार विकास गर्न सके यहाँको पर्यटन दीर्घकालीन र दिगो बन्न सक्नेछ ।

दैनिक दुईदेखि तीन सयसम्म पर्यटक पुग्न थालेको स्थानीयको भनाइ र सात सय रोपनीमा पर्यटकीय ग्राम विकास गर्ने नगरपालिकाको तयारीले मानुङकोटको पर्यटन सम्भावनालाई थप उजागर गरेको छ । कुहिरोको घुम्टोभित्र हराएको दमौली बजार र क्षितिजमा उदाउने सूर्यको मनमोहक दृश्यले मानुङकोटलाई तनहुँको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा चिनाउन थप मद्दत पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।